Alergeny zapachowe w INCI to konkretne substancje, które muszą być wymienione na etykiecie po przekroczeniu określonego stężenia. Sam zapis „Parfum” oznacza kompozycję zapachową, ale nie zastępuje indywidualnej deklaracji alergenów objętych załącznikiem III rozporządzenia kosmetycznego. Kluczowe są rodzaj produktu i progi 0,001% albo 0,01%.
Co oznacza „Parfum” w INCI?
„Parfum” w składzie oznacza kompozycję zapachową albo składniki użyte do nadania kosmetykowi zapachu. Podobną funkcję może pełnić określenie „Aroma”. Żadne z tych słów nie jest nazwą jednego alergenu i samo w sobie nie pokazuje pełnego składu mieszaniny zapachowej.
Jeżeli pojedyncza substancja zapachowa znajduje się w aktualnym załączniku III rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 i przekracza właściwy próg stężenia, musi pojawić się na etykiecie osobno. Dotyczy to składników pochodzących zarówno z kompozycji „Parfum”, olejków eterycznych, jak i użytych jako pojedyncze substancje.
Podstawą tego obowiązku jest art. 19 ust. 1 lit. g rozporządzenia (WE) nr 1223/2009 oraz załącznik III. Dlatego sam zapis „Parfum” nie pozwala uznać, że kosmetyk nie zawiera żadnych składników wymagających indywidualnego oznaczenia. Przy analizie warto sprawdzić także jak czytać INCI, zamiast zatrzymywać się na pierwszym ogólnym określeniu zapachu.
Które alergeny zapachowe trzeba wymieniać?
Przed rozszerzeniem wykazu obowiązek indywidualnego oznaczania obejmował 24 substancje zapachowe. Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1545 wprowadziło 56 dodatkowych alergenów. W praktyce mechanizm obejmuje więc 80 pozycji, z uwzględnieniem aktualizacji i grupowania wpisów w załączniku III.
Nie oznacza to jednak, że każda nazwa z tej grupy musi pojawić się na każdej etykiecie. O obowiązku decyduje jednocześnie obecność danej substancji i jej stężenie w gotowym kosmetyku. Pełnego wykazu należy szukać w aktualnym załączniku III, ponieważ to on określa objęte nim pozycje oraz zasady ich deklarowania.
| Element | Wartość |
|---|---|
| Dotychczasowy wykaz | 24 alergeny zapachowe indywidualnie oznaczane przed rozszerzeniem |
| Nowe pozycje | 56 dodatkowych alergenów zapachowych |
| Próg — produkt niespłukiwany | powyżej 0,001% |
| Próg — produkt spłukiwany | powyżej 0,01% |
| Koniec możliwości wprowadzania niezgodnych produktów | 31 lipca 2026 r. |
| Koniec okresu udostępniania starszych produktów | 31 lipca 2028 r. |
Progi odnoszą się do stężenia alergenu w gotowym produkcie; obowiązek dotyczy substancji objętych załącznikiem III, niezależnie od ich źródła.
Jak czytać etykietę krok po kroku?
Najpierw ustal, czy kosmetyk pozostaje na skórze, czy jest z niej spłukiwany. Dla produktu niespłukiwanego, czyli typu leave-on, alergen trzeba wskazać po przekroczeniu stężenia 0,001%. Dla produktu spłukiwanego, typu rinse-off, granica wynosi 0,01%.
Próg dotyczy stężenia alergenu w gotowym produkcie. Na etykiecie szukaj nazw konkretnych substancji obok ogólnego „Parfum”, jeśli ich poziom przekroczył odpowiednią granicę.
Obecność nazwy alergenu nie oznacza automatycznie, że kosmetyk wywoła reakcję. Etykieta informuje o składzie i spełnieniu wymogu deklaracyjnego, ale nie przewiduje indywidualnej reakcji skóry. Osobną kwestią pozostaje również rozcieńczanie olejków eterycznych, ponieważ olejek może być źródłem substancji zapachowych podlegających tym samym zasadom.
Daty wdrożenia rozszerzonych wymogów są istotne przy starszych opakowaniach. Od 31 lipca 2026 r. produkty niespełniające nowych zasad oznakowania nie mogą być wprowadzane na rynek Unii Europejskiej. Produkty wprowadzone wcześniej mogą być udostępniane do 31 lipca 2028 r., zgodnie z warunkami okresu przejściowego.
Analiza zapachu nie zastępuje analizy składu. Tak samo łączenie składników aktywnych wymaga oceny całej rutyny, a nie tylko jednej pozycji na etykiecie; w obu przypadkach znaczenie ma konkretny produkt i sposób jego użycia.
Alergia czy zwykłe podrażnienie?
Alergia kontaktowa jest swoistą, długotrwałą reakcją układu immunologicznego. Może ujawnić się po ponownym kontakcie z substancją, która wcześniej doprowadziła do uczulenia. Podrażnienie nie musi mieć podłoża immunologicznego i częściej zależy od dawki oraz wrażliwości skóry.
Sam fakt, że kosmetyk zawiera alergen zapachowy, nie rozstrzyga więc, jaki mechanizm odpowiada za objawy. Również brak jednej konkretnej nazwy na etykiecie nie pozwala samodzielnie potwierdzić ani wykluczyć alergii, ponieważ znaczenie ma cały skład oraz indywidualna historia kontaktu z produktem.
Alergię na konkretny alergen zapachowy zwykle potwierdza się testami płatkowymi. Plastry pozostają na skórze przez 24–48 godzin, a reakcję ocenia specjalista w kolejnych dniach. Rozpoznanie alergii kontaktowej i dobór postępowania należą do lekarza; etykieta kosmetyku nie zastępuje konsultacji dermatologicznej ani testów płatkowych.
Czy kosmetyk bezzapachowy może zawierać alergeny?
Tak, określenie „bezzapachowy” nie jest samodzielnym dowodem braku wszystkich potencjalnych alergenów. Jest komunikatem marketingowym, a nie zamiennikiem pełnego INCI. Decydujący pozostaje rzeczywisty skład kosmetyku i obecność substancji wymagających deklaracji na podstawie załącznika III.
Przy rozpoznanej alergii należy porównywać etykietę z konkretnymi substancjami wskazanymi przez dermatologa, a nie tylko z hasłem „fragrance-free” lub „bezzapachowy”. Warto też sprawdzać nowe opakowania, zwłaszcza w okresie zmian obowiązujących do 31 lipca 2026 r. i przejściowego udostępniania starszych produktów do 31 lipca 2028 r.
Najczęstsze pytania
Co oznacza Parfum w INCI?
„Parfum” oznacza kompozycję zapachową lub jej składniki użyte do nadania kosmetykowi zapachu. Jeżeli składnik objęty załącznikiem III przekracza próg 0,001% w produkcie niespłukiwanym albo 0,01% w spłukiwanym, powinien pojawić się na etykiecie osobno.
Które alergeny zapachowe trzeba wymieniać?
Te, które znajdują się w aktualnym załączniku III rozporządzenia 1223/2009 i przekraczają właściwy próg. Wykaz rozszerzono o 56 dodatkowych substancji, obok 24 pozycji objętych wcześniejszym obowiązkiem.
Czy kosmetyk bezzapachowy może zawierać alergeny?
Tak. Określenie „bezzapachowy” nie zastępuje sprawdzenia pełnego INCI; przy rozpoznanej alergii należy unikać konkretnych substancji wskazanych przez dermatologa.
Źródła
- Commission Regulation (EU) 2023/1545 of 26 July 2023 — EUR-Lex / Komisja Europejska, 2023, CELEX:32023R1545
- Fragrance allergens labelling — Komisja Europejska, 2026, strona tematyczna Komisji Europejskiej
- Perfume Allergies: What kind of skin problems are known to be caused by fragrance ingredients? — Komisja Europejska / SCCS, 2012, materiał objaśniający SCCS
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
