Sezonowe wypadanie włosów jest możliwe, ale nie oznacza, że każde nasilone wypadanie włosów jesienią albo wiosną ma sezonową przyczynę. Badania trichogramów wskazują na niewielkie, powtarzalne przesunięcia cyklu: udział włosów w fazie telogenu był najwyższy latem, niższy późną zimą, a słabszy dodatkowy szczyt pojawiał się wiosną.
Co oznacza sezonowe wypadanie włosów?
Sezonowe wypadanie włosów oznacza zmianę proporcji włosów znajdujących się w poszczególnych fazach cyklu, a nie osobną diagnozę rozpoznawaną wyłącznie na podstawie liczby włosów na szczotce. Telogen to faza spoczynku, natomiast anagen oznacza fazę wzrostu. Jeżeli w określonej porze roku więcej włosów znajduje się w telogenie, po pewnym czasie ich wypadanie może stać się bardziej zauważalne. W badaniu obejmującym 823 kobiety najwyższy udział włosów w fazie telogenu przypadał na lato, a najniższy późną zimą.
Najważniejsza obserwacja z badań jest taka, że sezonowość dotyczyła rozkładu faz cyklu, a nie każdej osoby w identyczny sposób. W największej analizie maksimum udziału telogenu przypadało na lato, słabszy drugi szczyt występował wiosną, a najniższe wartości obserwowano późną zimą. Wypadanie włosów jesienią może więc być zauważonym z opóźnieniem następstwem wcześniejszego przesunięcia części włosów do telogenu, ale nie jest to uniwersalny kalendarz.
Przy ocenie problemu warto rozdzielić przejściową zmianę od rzeczywistego przerzedzenia. Pomocne może być obserwowanie przedziału czasu, w którym nasilenie się zaczęło, wyglądu przedziałka i linii włosów oraz tego, czy włosy wypadają równomiernie. Samo pytanie, ile włosów wypada dziennie, nie rozstrzyga przyczyny, ponieważ badania sezonowości opierały się na trichogramach, a nie na domowym liczeniu włosów.
Więcej na ten temat: płukanka chelatująca
Co pokazało badanie 823 kobiet?
Retrospektywna analiza opublikowana w 2009 roku objęła 823 zdrowe kobiety skarżące się na wypadanie włosów. Do badania włączono osoby po wykluczeniu chorób, nieprawidłowych wyników badań oraz leków, które mogły powodować wypadanie włosów. Trichogramy zbierano przez 6 lat, dzięki czemu można było porównać sezonowe zmiany w większej grupie.
Wynik wskazywał na roczną okresowość wzrostu i wypadania włosów. Największy udział włosów w fazie telogenu przypadał na lato. Słabszy dodatkowy szczyt obserwowano wiosną, a najniższy udział telogenu pojawiał się późną zimą. Autorzy podali pory roku, nie konkretne miesiące, dlatego rezultat nie pozwala wyznaczyć jednej daty początku ani końca sezonowego wypadania.
Ten wzorzec pomaga wyjaśnić, dlaczego wypadanie włosów wiosną może dotyczyć części osób, mimo że telogen był najwyższy latem. Cykl włosa nie zmienia się natychmiast, a obserwowane wypadanie może pojawić się po przesunięciu włosa do fazy spoczynku. Z tego samego powodu zauważalne wypadanie włosów jesienią nie potwierdza samo w sobie sezonowej przyczyny.
Czy inne populacje pokazują podobny wzorzec?
Drugie badanie, opublikowane również w 2009 roku, przeanalizowało 514 trichogramów prawidłowej skóry głowy. Dane pochodziły z lat 1998–2008, a średni wiek badanych wynosił 36 ± 14 lat. Porównanie lata i zimy pokazało różnicę w proporcji włosów pozostających w telogenie i anagenie.
| Badanie | Liczebność i okres danych | Pora pomiaru lub porównania | Telogen | Anagen | Najważniejsza obserwacja |
|---|---|---|---|---|---|
| Kunz, Seifert i Trüeb | 823 kobiet; 6 lat | Lato, wiosna, późna zima | Najwyższy udział latem; drugi, słabszy szczyt wiosną; najniższy późną zimą | Nie podano liczbowo w streszczeniu | Roczna okresowość wzrostu i wypadania włosów |
| Kahn i wsp. | 514 trichogramów; dane z lat 1998–2008 | Lato | 20% ± 10% | 80% ± 10% | Większy udział telogenu niż zimą |
| Kahn i wsp. | 514 trichogramów; dane z lat 1998–2008 | Zima | 16% ± 10% | 83% ± 10% | Różnica względem lata: p < 0,01 |
Telogen oznacza fazę spoczynku, a anagen fazę wzrostu. W pierwszym badaniu autorzy podali pory roku, nie konkretne miesiące; wyników nie należy traktować jako uniwersalnego kalendarza dla każdej osoby.
Latem średni udział telogenu wynosił 20% ± 10%, a zimą 16% ± 10%. Jednocześnie anagen obejmował średnio 80% ± 10% włosów latem i 83% ± 10% zimą. Różnica udziału telogenu między porami roku była istotna statystycznie, przy p < 0,01. To potwierdza sezonową zmienność w tej grupie, ale nie wskazuje, że każda osoba będzie obserwować takie same wartości.
Kiedy nie tłumaczyć wypadania sezonem?
Sezonowe wyjaśnienie staje się niewystarczające, gdy wypadanie utrzymuje się, wyraźnie narasta albo prowadzi do widocznego przerzedzenia. W badaniu obejmującym 823 kobiety nie ustalono progów liczbowych, które pozwalałyby odróżnić wypadanie sezonowe od wymagającego diagnostyki. Szczególnej uwagi wymagają ogniska plackowate, zmiana wyglądu skóry głowy oraz wypadanie z cechami bliznowacenia. Przy takich objawach nie należy czekać na kolejną porę roku ani opierać rozpoznania wyłącznie na obserwacji sezonowego wzorca.
Utrzymujące się, nasilone, bliznowaciejące lub plackowate wypadanie włosów nie powinno być diagnozowane wyłącznie jako sezonowe i wymaga konsultacji lekarskiej; kosmetyki nie zastępują diagnostyki przyczyn chorobowych.
Warto też uwzględnić różnicę między wypadaniem a uszkodzeniem łodygi włosa. Łamliwość po zabiegach, tarciu lub nieodpowiedniej pielęgnacji może zwiększać ilość krótszych włosów zauważanych podczas czesania, ale nie jest tym samym co przesunięcie włosów do telogenu. Tematy takie jak pielęgnacja skóry głowy mogą dotyczyć komfortu i kondycji skóry, jednak nie zastępują oceny przyczyny utrzymującego się przerzedzenia.
Czy wcierka zatrzyma sezonowe wypadanie?
Nie można tego obiecać na podstawie przytoczonych badań. Analizy z 2009 roku były obserwacyjne: opisywały sezonowe proporcje telogenu i anagenu, ale nie testowały wcierek ani innych kosmetyków jako sposobu zatrzymania wypadania.
Wcierka może być elementem codziennej pielęgnacji skóry głowy, lecz jej zastosowanie nie wyjaśnia, dlaczego włosy wypadają. Gwałtowne, utrzymujące się lub plackowate wypadanie wymaga oceny lekarza, najlepiej dermatologa.
Powiązany temat: włosy wypadają czy się łamią.
Najczęstsze pytania
Kiedy włosy wypadają sezonowo?
W badaniu 823 kobiet najwyższy udział włosów w fazie telogenu przypadał na lato, a słabszy dodatkowy szczyt obserwowano wiosną. Wypadanie zauważalne jesienią może być opóźnionym skutkiem wcześniejszego przesunięcia części włosów do telogenu, ale ten wzorzec nie występuje identycznie u każdego.
Jak długo trwa sezonowe wypadanie?
Badania pokazują wielomiesięczną sezonową zmienność udziału faz cyklu, ale nie ustalają jednej wiarygodnej długości epizodu w dniach lub tygodniach. Jeśli nasilone wypadanie utrzymuje się albo narasta, nie należy automatycznie zakładać przyczyny sezonowej.
Czy wcierka zatrzyma sezonowe wypadanie?
Nie wiadomo na podstawie tych badań, ponieważ były obserwacyjne i nie testowały wcierek. Kosmetyk może wspierać pielęgnację skóry głowy, ale utrzymujące się, gwałtowne lub plackowate wypadanie wymaga oceny lekarza, najlepiej dermatologa.
Źródła
- Seasonality of hair shedding in healthy women complaining of hair loss — University of Basel Repository; Dermatology, 2009, DOI: 10.1159/000216832
- Seasonal variation of trichogram in Chilean subjects — Revista Médica de Chile; PubMed, 2009, PMID: 20098801
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
Czy ten poradnik był pomocny? Oceń go:
Ten artykuł nie ma jeszcze ocen.
